FIFO, FEFO of LIFO?
Cellario-team · 28 september 2026 · 6 min leestijd
Je hebt vast wel een keer van FIFO gehoord. Misschien van LIFO ook, maar er bestaan nog een paar belangrijke andere voorraadrotatiemethoden en voorraadwaardering methoden. Elk met zijn eigen functie en voor- en nadelen.
Stel: je hebt twee pallets met dezelfde houdbare producten. De eerste pallet staat er sinds januari, de andere kwam in maart binnen. Er komt een bestelling binnen. Van welke pallet pak je het product voor deze bestelling?
Het lijkt een detail, maar het is het niet. De keuze bepaalt hoeveel je weggooit, hoeveel geld er in je magazijn blijft hangen en zelfs hoeveel winst je op papier laat zien.
Achter die keuze zitten vijf afkortingen: FIFO, LIFO, FEFO.
Hieronder leg ik ze uit met eenvoudige voorbeelden.
We beginnen met twee vragen:
Dit maakt de rest een stuk makkelijker. Achter alle afkortingen zitten twee verschillende vragen:
- Welk product pak ik als eerste uit het schap? Dat gaat over het fysieke gedeelte, je winkel of je magazijn.
- Met welke inkoopprijs reken ik als ik mijn winst uitreken? Dat gaat over je cijfers.
Meestal vallen die twee samen, maar niet altijd. Bij elke methode geven we aan om welke van deze 2 het gaat.
FIFO: de oudste eerst
FIFO betekent first in, first out: wat het eerst binnenkwam, gaat het eerst weer weg. Denk aan de zuivel bij de supermarkt. De oudste pakken staan voorin, de nieuwste erachter.
Wanneer past het? Bij producten die verouderen, uit de mode raken of afhankelijk zijn van nieuwere versies. Denk aan kleding, elektronica, speelgoed, boeken en cadeauartikelen. Een telefoon uit vorig jaar wordt minder waard zodra er een nieuwe is. Die wil je dus kwijt voordat hij stof vangt.
Wie gebruikt het? De meeste webshops, winkels en groothandels. Het is de meest gebruikte volgorde en meestal ook de standaard in systemen.
Let op: als inkoopprijzen stijgen, rekent FIFO met de oude, lage prijs. Op papier maak je dan meer winst dan je in de praktijk overhoudt, want je nieuwe inkoop is duurder.
FEFO: wat het eerst vervalt, gaat het eerst
FEFO betekent first expired, first out. Deze methode kijkt niet naar wanneer iets binnenkwam, maar naar de houdbaarheidsdatum.
Wat is dan het verschil met FIFO? Omdat de nieuwste levering soms eerder vervalt dan de oudste. Een voorbeeld:
- In maart komen 100 potten binnen die houdbaar zijn tot eind december.
- In april komen 100 potten binnen die houdbaar zijn tot eind oktober.
FIFO pakt de potten van maart, want die kwamen eerder binnen. Maar dan blijven de potten met de kortste houdbaarheid langer liggen en bestaat de kans dat je ze later weg moet gooien. FEFO pakt de potten van april, want deze vervallen eerder.
Wanneer past het? Altijd als je product een houdbaarheidsdatum heeft.
Wie gebruikt het? Supermarkten, foodgroothandels, horeca-leveranciers, drogisterijen, apotheken en verkopers van supplementen, huisdiervoer, cosmetica, verf en lijm. Ook bloemen en planten horen hierbij.
LIFO: de nieuwste eerst
LIFO betekent last in, first out: wat het laatst binnenkwam, gaat het eerst weg.
Dit klinkt vreemd, maar het bestaat echt. Denk aan producten in bulk; een berg zand, stenen of grind bijvoorbeeld. Nieuwe lading gaat bovenop en de orders worden ook van bovenaf gepakt. Aan de onderkant kom je niet of nauwelijks. Bij zulke producten is LIFO gewoon praktisch, omdat ze niet bederven of verouderen.
In je boekhouding werkt LIFO anders. Je rekent dan met de nieuwste inkoopprijs, en die is in tijden van stijgende prijzen hoger. Je winst op papier valt dan lager uit, en dus ook je belasting.
Wie gebruikt wat?
Soort bedrijf | Meestal |
Supermarkt, foodgroothandel, drogisterij, apotheek | FEFO |
Kledingwinkel, elektronica, speelgoed, gewone webshop | FIFO |
Zand, grind, stenen, bulkgoederen | LIFO |
Waarom is de juiste volgorde zo belangrijk?
Je gooit minder weg. Kies je bij een product met houdbaarheidsdatum de verkeerde volgorde, dan bestaat de kans op derving. Dat geld was al uitgegeven en komt nooit meer terug.
Je klant krijgt wat hij verwacht. Niemand wil een pak koffie ontvangen dat volgende week over datum is. Dat levert klachten, retouren en slechte recensies op.
Je systeem doet wat jij zegt. Veel webshop- en magazijnsystemen kiezen zelf een volgorde, vaak FIFO. Verkoop je producten met een houdbaarheidsdatum, dan pakt zo’n systeem stilletjes de verkeerde. Controleer daarom wat er is ingesteld. Vaak is dat nooit bewust gekozen.
Je cijfers kloppen. De waarde van je voorraad en je winst hangen af van de gekozen voorraadmethode. Kies je die bewust, dan weet je waar je aan toe bent.
Wat doet de keuze met je voorraad en vastzittend geld?
Vastzittende voorraad is voorraad die niet meer verkocht wordt. De inkoop is betaald, maar het geld ligt in het magazijn.
Een verkeerde volgorde maakt die stille berg groter. Eerst een klein rekenvoorbeeld.
Van één product blijven 50 potten van €4 over die over datum gaan. Dat is €200 verlies. Heb je 30 van zulke producten en gebeurt dit vier keer per jaar, dan is het €24.000. Geen van die potten is spectaculair, maar samen is het een flink bedrag.
Bij FIFO en FEFO blijft je voorraad in beweging. Wat oud is, gaat weg. Wat nieuw is, komt achteraan. Je hoeft minder geld voor te schieten, omdat je voorraad sneller weer geld oplevert.
Bij LIFO blijft het oude spul onderin liggen. Bij sterk wisselende inkoop- en/of productiekosten bestaat de kans dat de daadwerkelijk kosten hoger zijn met verloop van tijd.
Hoe kies je de juiste volgorde voor jouw product?
Stel jezelf drie vragen:
- Kan mijn product vervallen of bederven? Dan is FEFO de keuze.
- Kan mijn product verouderen of uit de mode raken? Dan werkt FIFO het beste.
- Maakt de volgorde niet uit, zoals bij zand of grind? Dan mag je kiezen wat het handigst is, ook LIFO.
Bespreek daarnaast met je boekhouder welke rekenmethode voor jouw bedrijf past. Test daarna met één product of je systeem echt doet wat je denkt. Je pakt een oude en een nieuwe levering en kijkt welke het systeem aanwijst. Dat kost tien minuten en kan je veel geld besparen.
Tot slot
De volgorde waarin je voorraad de deur uitgaat lijkt een technisch detail. In werkelijkheid is het een keuze die geld kost of oplevert. Het goede nieuws is dat je hem in een middag kunt goed zetten.
Wil je weten hoeveel geld er bij jou vastzit in voorraad die niet meer beweegt?
Dat zie je vaak al in de cijfers die je nu hebt.